background img

The New Stuff

KIS KEYFINIZ ZEHIR OLMASIN

Başta kayak olmak üzere diğer kış sporları ile birlikte değerlendirilen kış tatilleri; keyifli bir dinlenme şekli olmasına rağmen, bu süre içerisinde sağlık yönünden bir takım riskler taşımaktadır.
Yaralanmalar açısından çok geniş bir yelpazede değerlendirilen kış sporları; tecrübeli kişiler tarafından eğitim sunulması, gerekli tedbirlerin alınması, kullanılan malzemelerin doğru seçilip, bakımının iyi yapılması, sporun gerektirdiği kurallara uyulması ve çevre şartlarının uygun olması neticesinde daha güvenli hale gelmektedir.
Güneş Yanığı
Kış tatilinde bireylerin sağlığını tehdit eden unsurlar arasında, mevsimin getirmiş olduğu etkenler rol oynamaktadır. Özellikle soğuk ve kuru hava ile birlikte rüzgâr, hassas olan yüzdeki deriyi olumsuz yönde etkilemektedir. Cildi olumsuz yönde etkileyen bir diğer unsur ise güneş ışınlarıdır. Gerekli koruyucu önlemler alınmadan, özellikle yükseklere çıkıldıkça, cildin kuvvetli güneş ışınlarına maruz kalması sonucunda, güneş yanığı oluşabilmektedir. Güneş yanığı, havaya bağlı olarak gelişen en önemli cilt hastalıklarından biridir.
Her 1000 m’lik yükseltide ultraviyole (UV) ışınlarının yoğunluğu, %15-20 oranında artmaktadır. Ayrıca kara bağlı beyaz ve parlak yüzeylerin yansıma yapması nedeni ile ultraviyole (UV) ışınlarının yoğunluğu daha da artmaktadır.
Sıcaklık derecesinin düşük olması ve özellikle kayak sırasında soğuk rüzgârın etkisi ile güneş ışınlarının şiddeti daha az hissedilmekte; güneş yanığı, ancak ortaya çıktıktan sonra fark edilmektedir.
Güneş yanığından korunmak için alınabilecek önlemler:
- Kar tatillerinde, cilt için soğuktan koruyucu özellik taşıyan ve daha zengin yağ içeren kremler tercih edilmelidir.- Dudak, burun ve kulaklar özellikle korunmalıdır. En az SPF 20 koruma faktörü içeren güneş koruyucular alınmalıdır. Böylece sadece güneş yanığından değil, aynı zamanda kuru, soğuk, rüzgârlı hava ve güneş etkisiyle kolayca ortaya çıkan uçuklardan da korunma sağlanabilir. (Yüksek dereceli UV ışınları, derideki bağışıklık sistemini baskılayarak, ‘herpes virüsleri’ni aktive ettiği için yoğun güneş ışınları, uçuğa da sebep olmaktadır.)- Güneş direkt olarak ışımasa da kardaki UV ışını yansımaları unutulmamalı, kapalı günlerde de güneş koruyucu kremler kullanılmaktadır.
"Sporcular, kendi fiziksel sınırlarını bilip; gerekli önlemleri almalıdır!"
Kış Sporlarında YaralanmalarKayak, kar sörfü (snowboard), kızak ve paten gibi kış sporları ile uğraşan hem amatör hem de profesyonel sporcular birçok yaralanma riski ile karşı karşıyadır. Alınan önlemlere rağmen sporcular, kaçınılmaz olarak yaralanabilmektedir. Kış sporlarında karşılaşılan yaralanmaların her birinin kendine özgü hazırlayıcı faktörü bulunmaktadır. Spor yaralanmalarının %40’ı tıbbi bir kurum ya da uzmana bildirilmediği için yaralanmaların gerçek sayısı bilinmemekle birlikte; her 1000 sporcudan 3’ünün acil yardım ve tedavi hizmetine ihtiyaç duyduğu açıklanmaktadır.
"Kayakta en fazla yaralanma dikkatsizlik nedeni ile son kayışta görülüyor!"
Kayak YaralanmalarıKayak sporunda gerçek yaralanma oranlarının bilinmemesinin nedenleri arasında; yaralanmaların kayıtlara geçilmemesinin yanı sıra son tedavinin kayak merkezleri dışındaki değişik merkezlerde gerçekleştirilmesi, yaralanma ciddiyetinin birkaç gün gecikmeli olarak anlaşılabilmesi ve bazı profesyonel sporcuların yaralanmalara kendilerinin müdahale edebilmesi bulunmaktadır.
Her 1000 kayak günü için yaralanma oranı erkeklerde, %4,9 iken; bu oran bayanlarda, %7,9’a çıkmaktadır. Yaralanmaların 1/3’ü 16 yaşın altındaki kayakçılarda görülmekle beraber; en sık rastlanılan kafa ve boyun omurları yaralanmalarına 11-13 yaş arasındaki sporcularda karşılaşılmaktadır.
Kayak yaralanmalarını artıran faktörler:
- Kayak sporuna yeni başlayanların yaralanma oranı, iyi derecede kayak yapanlara oranla 2-3 kat fazla olup; bu spora yeni başlayanlar, kendilerinin yanı sıra başka kayakçıların da yaralanmalarına sebep olabilmektedir.
- Kayak yaralanmalarının azaltılmasında tecrübe ve atletik yapı önemli rol oynamaktadır.- Kayak yaralanmalarında çevre koşulları önemlidir. Kar yoğunluğunun fazla, zeminin ıslak ya da buzlu olduğu yüzeylerde yaralanmalar daha sık görülmektedir. Kayak sporuna yeni başlayanlar ezilmiş karda daha fazla yaralanırken; toz şeklindeki kar, en az düzeyde yaralanmaya sebep olmaktadır.
- Gün içerisindeki fiziksel faktörlere bağlı olarak, yaralanmalar artmaktadır. Öğleden sonra 13.00 ile 16.00 saatleri arasında yorgunluk, açlık, dikkatsizlik ve hız gibi nedenler, yaralanmayı kolaylaştırmaktadır. Bu sebeple en fazla yaralanma son kayışta görülmektedir.
Bireyin kayak sırasında sahip olduğu fizyolojik faktörler de yaralanma sayısı ve ciddiyetini artırmaktadır. Alkol kullanımının yanı sıra vücudun sıvı ve ısı kaybetmesi sonucu üşüme gerçekleşmesi ile yaralanmalar görülmektedir.
- Kayakta kullanılan malzemelerin eski olmasına ve aşırı kullanılmasına bağlı olarak da yaralanmalar görülebilmektedir. Basit gibi göründüğü için genellikle göz ardı edilen bu yaralanmalar, en sık karşılaşılan yaralanmalar arasındadır. Ornek olarak ayakkabıların büyük ya da küçük olmasına bağlı olarak ayak ve bacaklarda ciddi yaralanmalar oluşabilmektedir.
Kaskların koruyuculuğu üzerine bilgiler eksik olmakla birlikte kasklar kafa travmalarinda %60-80 oranında koruma sağlayabilmektedir.
Kask kullanımının sakıncaları:
- Kişiye aşırı güven vermesi- Görüş alanını azaltması
- Boyun yaralanmaların sayısını artırması
Kayak yaralanmalarının türleriKayak yaralanmaları temel olarak düşmeler ve çarpışmalar şeklinde iki ana kategoride incelenirken kasların aşırı derecede zorlanmasına bağlı olarak da yaralanmalar gözlenebilmektedir.
ÇarpışmalarPistteki yaralanmaların %5’ini oluşturan çarpışmalar, hastaneye başvuru sebeplerinin %67’sine neden olmaktadır. Ağaç, bina, direk… vb. hareketsiz yapılara yüksek hızda çarpma sonucu, travmalar ile buna bağlı olarak yaralanma ve hatta ölümler görülebilmektedir. Çocuklarda görülen yaralanmaların %80’i kafa travmasına sebep olmaktadır.
DüşmelerKayak yaralanmalarının %87’si düşme sonucu ortaya çıkmaktadır. Düşmeler sonucunda en fazla başparmak, ayak bileği, diz, bacak, omuz, yüz ve kafa bölgelerinde yaralanmalar görülmektedir. Ayağın kayağa sabit olması, kayağın ucunun kara saplanması ve çarpma sonucunda vücudun alt bölümlerinde çok fazla yük binmektedir. Bu yükün, kas-iskelet sisteminin karsi gelebilecegi gücü aşması sonucunda kas, bağ (ligament), tendon yaralanmaları veya kemik kiriklari ortaya çıkmaktadır. Ozellikle alt ekstremitede diz cevresi bag yirtiklari (siklikla on capraz bag yirtiklari ve ic yan bağ), tibia veya femur kiriklari gibi buyuk kemik kiriklari sik gorulmektedir.
"Kar sörfü (Snowboard) ancak gerekli önlemler alındığı takdirde zevkli ve eğlencelidir!"
Kar Sörfü YaralanmalarıKar sörfü; 140-190 cm uzunluğunda, 30-40 cm genişliğinde düz bir ekipmandır. Sporcunun bağlı olduğu sörfün(board) kendiliğinden açılması(kayak baglamalarinin atmasi gibi) mümkün değildir. Kar sörfünün tekniği sörf ve paten ile benzerlik göstermektedir. Sporcunun ağırlığı ön bacakta olup vücudun öne-arkaya doğru hareketi ile denge kurulmakta ve arka ayak dümen gibi kullanılmaktadır.
Yaralanmaların %50’si kar sörfüne yeni başlayanlarda görülmektedir. Her 1000 kar sörfü günü için yaralanma sayısı 3-4’tür. Baş, omurga, yüz ve karın travmaları sık görülmekle birlikte; çarpışmalar, yaralanmaların şiddetinin artmasına neden olmaktadır. Kar sörfünde %48 oranında görülen kırıklar, kayak sporuna göre %15 daha fazladır. Yaralanmaların çoğu düşmelere bağlı olarak oluşmakta ve ağırlıklı olarak vücudun üst bölümlerinde görülmektedir.
"Uygun ve kaliteli malzeme kullanımı ve gerekli koruyucu cihazların kullanılması ile yaralanamaların sayıları azaltılabilir ve daha güvenli kayılabilir."
Yaralanma sırasında yapılmasi gerekenlerYaralanma olduğu zaman ilk yardım çok önemlidir. Yaralanmanın olduğu yerden kişinin transportu sırasında hayati organlara ve boynuna dikkat edilmelidir. Ekstremite yaralanmalarında yaralı bölge sabitlenmeli ve hemen doktora baş vurulmalıdır. Daha basit yaralanmalarda ilk 72 saatte soğuk uygulanmalıdır, ekstremitenin kalp seviyesinde olacak şekilde yukarıda tutulmalı, ekstremite sabitlenmeli ve istirahat edilmelidir.

0 yorum :

Yorum Gönder

Reklam

Hosting